Szukaj

Chlamydie, bezwzględne pasożyty pochłaniające naszą energię

Podziel się
Komentarze0

Chlamydie są to ziarniniakowate, Gram-ujemne bakterie należące do bezwzględnych pasożytów wewnątrzkomórkowych. Nazywane są również pasożytami energetycznymi, co wynika z faktu, iż nie mają zdolności do syntezy własnego ATP (substancji energetycznej). Ich rozwój możliwy jest tylko wewnątrz komórki gospodarza.

Bakterie występują dość powszechnie w naszym środowisku mogąc wywoływać u człowieka w zależności od gatunku różne choroby układu moczowo-płciowego, dróg oddechowych, spojówek czy jelit.

Wyróżnia się  trzy gatunki chlamydii:
  • Ch. psittaci;
  • Ch. trachomatis;
  • Ch. pneumoniae.
Chlamydia psittaci

Chlamydia psittaci to pasożyt wywołujący tzw. chorobę ptasią. Człowiek może zakazić się w zasadzie od każdego gatunku ptaka. Do zakażenia dochodzi w wyniku kontaktu z wydalinami, wydzieliną z nosa, rzadziej tuszą lub pierzem. Ptaki zazwyczaj są bezobjawowymi nosicielami, a do przedostania się patogenu wystarczy nawet bardzo krótki kontakt. Warto dodać, że dla człowieka zdecydowanie groźniejsze są zakażenia od chorego człowiek niż ptaka, przy czym do tej pory nie udowodniono rozwoju choroby w wyniku spożycia potraw z drobiu.

Wrotami zakażenia są górne drogi oddechowe, skąd drogą krwiopochodną bakterie przechodzą do układu  siateczkowo-śródbłonkowego śledziony, wątroby oraz pęcherzyków płucnych. Dochodzi do zmian martwiczych, czasem krwotocznych, a w przestrzeniach pęcherzykowych gromadzi się płyn, erytrocyty i limfocyty, przy czym nabłonek oskrzelików zazwyczaj pozostaje niezmieniony. Jest to obraz niecharakterystyczny, dlatego konieczne jest stwierdzenie w preparacie histologicznym makrofagów z ciałkami wtrętowymi.

Choroba rozwija się zazwyczaj około 1-2 tygodnie. Przebieg jest bardzo zróżnicowany, od stopniowego rozwoju w ciągu 3-4 dni do ostrego początku, z wysoką gorączką i dreszczami. Mogą pojawić się również silne bóle głowy, suchy, szczekający kaszel, bóle opłucnowe, a także wysięki w jamie opłucnej. W ciężkich przypadkach dołączają objawy zapalenia mięśnia sercowego, czasem osierdzia, a w wyniku rozległych zmian zapalnych w płucach również duszność i sinica. Warto dodać, że przy wyraźnych nieprawidłowościach na zdjęciach rentgenowskich zmiany osłuchowe są zazwyczaj nieproporcjonalnie małe. Oprócz wyżej wymienionych częste są również uogólnione bóle mięśniowe oraz sztywność grzbiety i karku. W przebiegu choroby mogą pojawić się również objawy mózgowe. Są one jednak zdecydowanie rzadsze i wiążą się z zakażeniem od chorego człowieka lub kontaktu z zakażoną papugą. Chorzy są niespokojni, mają zaburzenia snu, czasem depresję, a także objawy delirium czy stuporu. U niektórych dochodzi do bólów brzucha, nudności, wymiotów, biegunek, a także żółtaczek. Stosunkowo często może być powiększona śledziona i wątroba, a tętno wyraźnie zwolnione w stosunku do temperatury ciała. W okresie zdrowienia zdarzają się zakrzepowe zapalenia żył, a jako rzadkie powikłanie może wystąpić zawał płuca często kończący się zgonem pacjenta.  Przeciętnie objawy ustępują po 3-4 tygodniach, jednak u niektórych osób choroba może przebiegać łagodnie, cechując się niewielkimi zmianami w płucach i szybkim zdrowieniem w przeciągu 2 tygodni od zachorowania.

Zobacz również:



Aby rozpoznać chorobę bardzo istotny jest wywiad uwzględniający kontakt z ptactwem. Ponadto duże znaczenie, szczególnie w ostrym okresie ma stwierdzenie zmian radiologicznych odpowiadających atypowemu zapaleniu płuc. W celu potwierdzenia obecności bakterii w organizmie wykonuje się również posiewy z krwi lub plwociny, a także testy immunofluorescencyjne i odczyny wiązania dopełniacza.

Chlamydia trachomatis


Chlamydia trachomatis jest to bakteria powodująca przede wszystkim zakażenia dróg moczowo-płciowych oraz zakażenia okołoporodowe noworodków. Prawie na całym świecie, przenoszona drogą płciową może być przyczyną nierzeżączkowego zapalenie cewki moczowej, gruczołu krokowego, najądrza czy błony śluzowej szyjki macicy. Znanych jest 20 serotypów, przy czym L1,2 i 3 odpowiadają za rozwój ziarnicy wenerycznej pachwin zwanej chorobą Nicolasa-Favere’a występującej głównie w krajach tropikalnych.

Choroba rozwija się od kilki dni do 3 tygodni. Charakteryzuje się występowaniem zmian pierwotnych w postaci pęcherzyków lub niebolesnych owrzodzeń zlokalizowanych w miejscu zakażenia. Może to być prącie, wargi sromowe, a w przypadku homoseksualistów także błona śluzowa odbytu. Zmiana pierwotna po kilku dniach samoistnie ustępuje. Zakażenie szerzy się następnie drogą naczyń chłonnych w zależności od miejsca wniknięcia do węzłów chłonnych pachwinowych lub okolicy odbytu, doprowadzając do ich obrzmienia, w większości jednostronnego. W przebiegu choroby istnieje ryzyko rozwoju krwotocznego zapalenia odbytu. Z czasem powiększone węzły stają a się miękkie, skóra nad nimi zaczerwieniona, nacieczona, pojawiają się przetoki przez które sączy się ropa. Oprócz wyżej wymienionych objawów mogą towarzyszyć również gorączka, bóle głowy, dreszcze, bóle mięśniowo - stawowe, podrażnienie opon mózgowo-rdzeniowych, a także powikłania w postaci aseptycznego zapalenia stawów, rumienia guzowatego czy zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych. Nie leczone zmiany w okolicy odbytu mogą przejść na okrężnicę powodując ból i trudności w oddawaniu kału. Jeżeli choroba ma przebieg typowy i nie rozwijają się powikłania, w ciągu kilku miesięcy może dojść do samoistnego wygojenia ran.


W przypadku infekcji okołoporodowych choroba przebiega jako wtrętowe zapalenie spojówek, a u przewlekle chorych matek częściej występują porody przedwczesne i niewczesne, zapalenie endometrium oraz trudności zajścia w ciąże. Chlamydia trachomatis może wywołać obecnie już nie spotykaną w Polsce chorobę, jaglicę. Jest to przewlekłe zapalenie spojówek i rogówki prowadzące do powstawania powierzchownych blizn na ich powierzchni doprowadzając do utraty wzroku.

Chlamydia pneumoniae


Chlamydia pneumoniae to bakteria wywołująca stosunkowo częste zakażenia. Chorują głównie osoby młode oraz w wieku starszym, a do zakażenia dochodzi poprzez drogę kropelkową. Ocenia się, że około 40% populacji światowej przebywa podczas swojego życia ten tym chlamydiozy.

Choroba przebiega pod postacią zapalenia krtani, oskrzeli, płuc lub zatok przynosowych. Objawy są podobne do tych wywoływanych przez inne drobnoustroje. Warto jednak dodać, że szczególną uwagę powinno zwracać się na osoby starsze, u których zapalenie płuc przebiega ciężej, stanowiąc nawet zagrożenie życia.

Chlamydia pneumoniae jest bakterią sprawiającą duże trudności hodowlane, dlatego nie wykonuje się rutynowych posiewów. Rozpoznanie opiera się przede wszystkim na obrazie klinicznym oraz odczynach serologicznych.

Leczenie zakażeń

Podstawowym lekiem stosowanym w zakażeniach chlamydią jest tetracyklina. W przypadku dzieci nie powinno podawać się jednak tej grupy leków, skuteczna okazuje się natomiast erytromycyna. Jako alternatywę dla kobiet w ciąży stosuje się również amoksycyklinę. Jeżeli dochodzi do zmian ropiejących, przetok itp. konieczne okazują się zabiegi chirurgiczne. Istotną uwagą jest fakt, iż w przypadku zakażeń drogą płciową obowiązkiem leczenia powinien być objęty również partner.

Autor: Piotr Kuc
Źródła:
Dziubek Zdzisław, Choroby zakaźne i pasożytnicze, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006
Cianciara Janusz, Choroby zakaźne i pasożytnicze, Wydawnictwo CZELEJ, Lublin 2007

Komentarze do: Chlamydie, bezwzględne pasożyty pochłaniające naszą energię

Ta treść nie została jeszcze skomentowana.

Dodaj pierwszy komentarz