Wrzody żołądka i dwunastnicy

Wrzód {fikus) stanowi ubytek w obrębie błony śluzowej żołądka lub dwunastnicy drążący do warstwy mięśniowej ich ściany; może być przyczyną krwawienia lub przedziurawienia ściany narządu. Choroba wrzodowa występuje często. W ostatnim okresie częstość jej występowania wyraźnie wzrasta. Ustawiczny pośpiech, napięcie nerwowe, liczne stresy i przeżycia, zmienność nastrojów, nieregularne odżywianie się, rozpowszechnione nałogi palenia papierosów i picia alkoholu osłabiają układ nerwowy i zaburzają ogólnoustrojową regulację i koordynację.
Objawy owrzodzenia żołądka i dwunastnicy:

Występujące na czczo, w nocy lub dwie godziny po posiłkach bóle o charakterze przewiercania, przecinania, kłucia, zlokalizowane często na obszarze między pępkiem a środkiem prawego łuku żebrowego. Towarzyszą im często wymioty. Często występuje brak apetytu. Pieczenie w dołku podsercowym i dolegliwości towarzyszące opisane w przypadku żołądka drażliwego występują zaledwie u co trzeciej osoby z rzeczywiście rozpoznanym wrzodem. Połowa wrzodów nie daje żadnych dolegliwości i dlatego krwawienie z wrzodu lub jego przedziurawienie może wystąpić bez objawów zwiastunowych.

Przyczyny

• Dziewięćdziesiąt procent chorych na chorobę wrzodową jest zakażonych bakterią Helicobaderpylori.Wrodzona skłonność stanowi podłoże do powstania wrzodu w odpowiedzi organizmu na sytuacje obciążające, takie jak: stres w życiu zawodowym i towarzyskim, pośpiech, używanie nikotyny i alkoholu.
  

• Leki: środki przeciwbólowe zawierające kwas acetylosalicylowy oraz leki przeciwreumatyczne ułatwiają powstawanie i utrudniają gojenie wrzodów. Powstawaniu wrzodów sprzyjają ponadto: glikokortykoidy niektóre leki stosowane w zapaleniu oskrzeli i astmie, niektóre leki przeciwwymiotne, przeciw zakażeniom (antybiotyki), przeciwnadciśnieniowe, zmniejszające krzepliwość krwi, przeciwuczuleniowe, przeciwcukrzycowe, niektóre leki nasercowe i krążeniowe oraz przeciw grzybicze.

• ciężkie wypadki lub operacje mogą w ciągu kilku godzin spowodować powstanie wrzodu (jest to tak zwany wrzód stresowy).

Ryzyko zachorowania

Wrzód trawienny występuje w ciągu życia u dwóch spośród stu osób. Ryzyko zachorowania wzrasta w przypadku:

• wykonywania bardzo ciężkiej pracy, pracy na akord, przy taśmie lub pracy zmianowej i przy nieregularnym odżywianiu się;
•  zatrudnienia w zawodach z dziedziny transportu i komunikacji; pracy w zakładach chemicznych, przemyśle przetwórstwa metali oraz u operatorów maszyn zawodowo narażonych na substancje toksyczne.

Jeżeli omawiany stan chorobowy jest w dalszym ciągu nie leczony lub nieskutecznie leczony, nisza wrzodowa może się poszerzać, a przede wszystkim pogłębiać, aż do zupełnego zniszczenia, czyli przedziurawienia ściany żołądka lub dwunastnicy, na całej grubości. Jest to sytuacja potocznie określana jako pęknięcie wrzodu żołądka lub dwunastnicy.

Owrzodzenie żołądka lub dwunastnicy jest wynikiem ogólnego stylu i trybu życia. Jako lokalny wyraz ogólnoustrojowego napięcia i zaburzeń regulacyjnych doprowadza do zaburzeń czynnościowych w postaci skurczów naczyń w ścianie żołądka i niedokrwienia miejscowego błony śluzowej. W następstwie tego staje się ona mniej odporna na wzmożone stresami i różnymi odruchami wydzielanie i kwaśność soku żołądkowego, który przy nieregularnym odżywianiu i niezaangażowaniu w trawienie pokarmów trawi błonę śluzową i powoduje jej ubytek, zwany owrzodzeniem (niszą wrzodową).