Zaburzenia lękowe

Zaburzenia lękowe należą do grupy zaburzeń nerwicowych. Utrzymują się przez dłuższy czas niż zaburzenia stresowe. Są to zakłócenia czynnościowe, które pojawiają się bez uchwytnych zmian w okolicach mózgu. Zaburzenia lękowe mogą znacznie utrudniać normalne funkcjonowanie, dlatego nie można ich ignorować.

Chcąc rozpoznać rodzaj zaburzenia nerwicowego konieczne jest obserwowanie dominacji określonych objawów, takich jak:

• lek
• smutek
• rozdrażnienie
• dekoncentracja
• nadwrażliwość na bodźce
• natrętne myśli

Przy zaburzeniach lękowych głównym objawem jest lęk. Z reguły pojawia się bez wyraźnych przyczyn. Ma charakter nieprzewidywalny, napadowy lub ciągły.

Zaburzenia lękowe mogą się okazać wyjątkowo mocno uciążliwe, stąd też w wielu przypadkach chorzy sami zgłaszają się po pomoc do specjalisty. Zaburzenia lękowe są dość powszechną przypadłością. Co istotne mogą negatywnie wpłynąć na funkcjonowanie rodzinne i społeczne chorego. Stosunkowo częściej spotykane są u kobiet.

Zaburzenia lękowe są reakcją organizmu na różnego rodzaju niebezpieczeństwa. W przypadku gdy przyczyny zagrożeń są znane i konkretne, mówimy o strachu, natomiast gdy są trudne do sprecyzowania, mamy do czynienia z lękiem.

Lęk jest jedną z emocji, które bardzo często przeżywamy. Możemy mówić o różnym stopniu nasilenia lęku. Najczęściej towarzyszy ludziom zdrowym i cierpiącym z powodu różnego rodzaju zaburzeń psychicznych i somatycznych. Wyjątkowo silny lęk jest podstawowym objawem zaburzeń psychicznych.

Jakie są objawy zaburzeń lękowych?

Zaburzenia lękowe mogą się pojawić w różnych postaciach:

• uogólnionej
• napadów lęku
• fobii

Wyróżniamy ponadto:

Objawy psychiczne

• uczucie napięcia
• niemożność odprężenia się
• problemy z koncentracją
• problemy ze skupieniem uwagi
• obawy
• panika
• poczucie przerażenia
• drażliwość
• pobudzenie
• zmęczenie, bezsenność
• uczucie zmiany własnej osoby

Objawy somatyczne

• kołatanie serca
• bóle w klatce piersiowej
• trudności w oddychaniu
• bóle i zawroty głowy
• uderzenia ciepła
• bóle w nadbrzuszu
• biegunki
• częste oddawanie moczu
• suchość w jamie ustnej
• bóle mięśni
• męczliwość
• niespokojny sen
• brak łaknienia
• spadek aktywności seksualnej

Objawy przedmiotowe

• szybkie bicie serca
• przyśpieszony oddech
• wzrost ciśnienia tętniczego
• obfite poty
• zaczerwienienie skóry
• bladość
• zmniejszone wydzielania śliny
• rozszerzenie źrenic
• wzrost napięcia mięśni

Uogólnione zaburzenia lękowe dominują pośród zaburzeń lękowych. Ich cechą charakterystyczną jest uporczywy, przewlekły lęk, który utrzymuje się nawet przez kilka miesięcy. Dodatkowo pojawiają się:

• niepokój
• poczucie zagrożenia
• zamartwianie się
• problemy ze snem
• problemy z koncentracją
• bóle głowy
• poty
• biegunki

Lęk paniczny jest jednym z najpoważniejszych zaburzeń lękowych. Bardzo silnie wpływa na upośledzenie funkcjonowania społecznego i sprawności fizycznej. Bardzo często skutkiem takiego lęku jest nadużywanie alkoholu, podejmowanie prób samobójczych czy depresja. Napad lęku panicznego rozpoczyna się nagle od następujących objawów:

• bóle w klatce piersiowej
• kołatanie serca
• pocenie się
• drżenie mięśni
• zawroty głowy
• nudności
• uczucie duszenia się
• bóle brzucha

Bardzo często pojawia się strach przed śmiercią, utratą kontroli i chorobą psychiczną. Istotne jest to, że nie ma możliwości przewidzenia objawów, ponieważ rozwijają się bez związku z sytuacją, przedmiotem, wysiłkiem fizycznym czy zagrożeniem zewnętrznym. Najczęściej napady pojawiają się spontanicznie.

Jak wygląda napad paniki?

Objawy takiego napadu rozwijają się przez 10 minut. Zwykle utrzymuje się on przez 20-30 minut. Powszechnym objawem jest lęk, uczucie duszności i dezorientacja. Napad może pojawić się wszędzie, w nocy, w samotności, na ulicy. Właściwie nie ma możliwości przewidzenia go. Można spróbować go przerwać przez oddychanie do torby papierowej.

Fobie są jednym z rodzajów zaburzeń lękowych. Wiążą się z występowaniem specyficznego rodzaju lęku pojawiającego się w określonych sytuacjach. Co istotne, nie ustępuje on nawet pod wpływem racjonalnych wyjaśnień i argumentów. Fobie potrafią poważnie zakłócać normalne, codziennie funkcjonowanie.

Podział fobii

Fobie swoiste (izolowane)

Pojawiają się w określonych sytuacjach. Jest to, np. obawa przed burzą, zwierzętami, brudem, krwią, itd.

Przykłady fobii swoistych:

• arachnofobia – lęk przed pająkami
• klaustrofobia – lęk przez zamkniętymi pomieszczeniami
• brontofobia – lęk przed burzą
• akrofobia – lęk przed przebywaniem na wysokościach

Fobie społeczne

Wiążą się z obawami przed kontaktami z innymi ludźmi i znalezieniem się w różnorakich sytuacjach publicznych. Chorzy przede wszystkim czują lęk przed obserwacją przez otoczenie i ewentualną kompromitacją. Fobie te powodują szybsze bicie serca, pocenie się, zaczerwienienie czy niepokój. Osoby borykające się z fobiami społecznymi, stronią od kontaktów towarzyskich i wystąpień publicznych.

Agorafobia

Jest obawą przed znalezieniem się na otwartej przestrzeni, w tłumie lub miejscu, w którym nie występuje żadna bliska osoba, mogąca udzielić ewentualnej pomocy. Chory czuje lęk przy wyjściu z domu, przebywaniu w miejscach publicznych i podróżowaniu. W związku z tym stara się unikać takich sytuacji.

Jakie są przyczyny zaburzeń lękowych?

Nie bez znaczenia są czynniki psychologiczne, stresowe czy biologiczne. Mowa tutaj o:

• zaburzeniach struktur w ośrodkowym układzie nerwowym
• pewnych cechach osobowości
• urazach fizycznych i psychicznych
• nierozwiązanych konfliktach psychicznych
• nadużyciach seksualnych
• przemocy fizycznej w dzieciństwie

Jak wygląda diagnostyka?

Diagnostyka wiąże się z przeprowadzeniem dokładnej rozmowy z chorym, jego obserwacją, oceną stanu psychicznego oraz oceną stanu zdrowia. Warto zwrócić uwagę na przyjmowane przez chorego leki, które mogą być powodem występowania stanów lękowych.

Leczenie zaburzeń lękowych

W przypadku zaburzeń trwających przez dłuższy czas konieczne jest podjęcie leczenia psychiatrycznego. Nie należy zwlekać z wizytą u lekarza, zwłaszcza jeśli zaburzenia utrudniają normalne funkcjonowanie. Istotne przy całym procesie leczenia jest wsparcie ze strony bliskich.

Brak komentarzy