Szukaj

Tradycje wielkanocne

Podziel się
Komentarze0

Święta Wielkanocne coraz bliżej. Tak, Wielkanocne. Może wcale na to nie wygląda – patrząc za okno ktoś mógłby pomyśleć, że nadchodzi raczej Boże Narodzenie, jednak nie zapominajmy, że mamy już wiosnę. Święta Zmartwychwstania Pańskiego tuż tuż.

Tradycje wielkanocne

Co nam przychodzi na myśl, gdy myślimy: 'Wielkanoc'? Pisanki, Lany Poniedziałek, śniadanie wielkanocne, Wielki Piątek. Te i wiele innych tradycji świątecznych, o których dzisiaj postaram się napisać parę słów.

Wszystko zaczyna się w Niedzielę Palmową, kiedy to tłumy ludzi święcą palmy na pamiątkę przybycia Chrystusa do Jerozolimy. Duże i małe, kolorowe, jednobarwne, piękne. Cieszą oczy i ożywiają niedzielny poranek. Co ciekawe, dawniej palmy miały dodatkowe znaczenie. Po poświęceniu biło się nimi lekko domowników, by zapewnić im szczęście na cały rok. A zatknięte za obraz lub włożone do wazonów palemki chroniły mieszkanie przed nieszczęściem i złośliwością sąsiadów. 

Nie wszystkim znany jest zapewne staropolski zwyczaj topienia Judasza. Obrzęd odbywał się w Wielką Środę. Ze słomy i starych ubrań robiło się wielką kukłę, którą następnie wleczono  po całej okolicy, aby w końcu wrzucić zdrajcę do stawu lub bagienka. I w ten sposób sprawiedliwości stawało się zadość.

Pora na coś, co wszyscy lubimy – zdobienie pisanek. Jest to najbardziej charakterystyczny zwyczaj, związany z Wielkanocą. Przede wszystkim jajko to symbol odradzającego się lub całkiem nowego życia. Dlatego pełni tak ważną rolę w czasie Świąt Wielkanocnych. Zdobienie pisanek ma bardzo długą tradycję. Najstarsze pisanki pochodzą z terenów sumeryjskiej Mezopotamii, kiedy to symbolizowały budzącą się do życia przyrodę. Obecnie kojarzą się przede wszystkim ze świętami, a sposobów ich zdobienia jest tysiąc i jeden – wszystko zależy od kreatywności i inwencji twórczej zdobiącego. Kraszanki, oklejanki czy ażurki – nigdy nie powinno zabraknąć jajek w naszym wielkanocnym koszyczku.

Zobacz również:



Skoro już  mowa o koszyczku, przejdźmy do kolejnej tradycji wielkanocnej – święcenia potraw w Wielką Sobotę, czyli tzw. święconki. W koszyczku, oczywiście oprócz pisanek, nie może braknąć baranka, symbolizującego Zmartwychwstałego Chrystusa, mięsa i wędlin (na znak, że post się kończy), chrzanu (by podkreślić, że „gorycz męki Pańskiej i śmierci została zwyciężona przez słodycz zmartwychwstania”, oraz masła (oznaki dobrobytu). Święci się także wodę, którą, według starego zwyczaju, należy po powrocie do domu  pokropić pola, by zwiększyć urodzaj w nadchodzącym roku.


Poświęcone jedzonko czeka na spożycie do następnego dnia. Wszystkie potrawy podaje się na tradycyjne wielkanocne śniadanie, do którego członkowie rodziny zasiadają wspólnie w Wielką Niedzielę. Zazwyczaj rozpoczęcie posiłku poprzedza dzielenie się jajkiem i składanie życzeń. Na stole oprócz potraw poświęconych dnia poprzedniego nie powinno zabraknąć żurku, babki wielkanocnej i oczywiście przepysznych mazurków.

Po niedzieli jak to zwykle bywa nadchodzi poniedziałek. Tyle, że Wielkanocny Poniedziałek wcale nie jest zwyczajny – to Lany Poniedziałek. Śmigus-dyngus to zabawa, którą wszyscy doskonałe znamy. Oblewać można wszystkich i wszędzie, a zmoczone tego dnia panny mają większe szanse na zamążpójście. Dawniej od oblewania można się było wykupić pisanką – dzisiaj już raczej nic nas od niego nie uratuje. 

Jak jest z Wielkanocą na świecie? Okazuje się, że inne kraje również mają bogatą tradycję, jeśli chodzi o Święta Wielkanocne.

Chociaż w USA święta są ograniczone do zaledwie jednego dnia, Amerykanie wpadli na ciekawy pomysł konkursów na najciekawszy Easter Bonnet. Jest to specjalny, ręcznie robiony kapelusz, przyozdobiony wielkanocnymi symbolami: kurczaczkami, pisankami, żonkilami, itp. Początkowo uczestnikami konkursu były jedynie kobiety, jednak coraz częściej można spotkać w nich również małych chłopców.

Ciekawa jest również szwedzka tradycja przebierania się za Påskkäringar czyli "wielkanocne wiedźmy". W Wielką Sobotę dziewczynki w wieku 5 – 11 lat spacerują po domach i w zamian za ofiarowanie świątecznych kartek i życzeń żądają, by wrzucić im do koszyka łakocie lub symboliczny datek. Co ciekawe i lekko przerażające, zwyczaj ten jest pozostałością po wierzeniach w organizowane na wyspie Blåkulla zloty czarownic, które posłuszne Szatanowi werbowały swoje adeptki i nakazywały im niepostrzeżenie myszkować w ludzkich posiadłościach.

Rodzime czy zagraniczne - tradycje zawsze nadają życiu smaku. Dlatego warto je pielęgnować. I nawet jeśli nie jesteśmy fanami malowania jajek czy polewania wodą w Lany Poniedziałek, w żadnym wypadku nie powinniśmy się przyczyniać do zanikania tego, co stanowi naszą tożsamość – bogatych tradycji.

Autor:

Gabriela Godek

Komentarze do: Tradycje wielkanocne

Ta treść nie została jeszcze skomentowana.

Dodaj pierwszy komentarz