Krzywica

Choroba, w której substancja podstawowa kości ulega niedostatecznemu uwapnieniu, nazywa się u dzieci krzywicą, a u dorosłych osteomalacją (demineralizacja kości). Najwcześniejszym objawem krzywicy jest pocenie się potylicy.
W wyniku rozmiękania kości czaszki występuje craniotabes tj miękkość potylicy, która ugina się przy uciskaniu palcami. Potylica ulega spłaszczeniu.
Kości pokrywy czaszki stają się grube, co nadaje czaszce kwadratowy kształt i zwiększa jej obwód. Opóźnia się zarastanie ciemienia, wyrzynanie się zębów. Powiększa się wątroba i śledziona, zmniejsza się obwód klatki piersiowej. Pojawiają się deformacje kostne-tzw garb krzywiczy, "różaniec i bransolety" krzywicze, koślawe i szpotawe kolana. Wiotkość mięśni powoduje opóźnienie rozwoju motorycznego, powiększenie się obwodu brzucha, wzdęcia i zaparcia. Osobnym objawem krzywicy jest tężyczka. Objawy wczesne często, przynajmniej częściowo mijają w późniejszym wieku.

Do objawów późnych, zwykle pozostających na całe życie należy płaskostopie, wady kręgosłupa i budowy klatki piersiowej.

Objawy laboratoryjne krzywicy to spadek poziomu fosforu w surowicy krwi, wzrost poziomu fosfatazy alkalicznej, w końcu obniżony poziom wapnia. Można też (co jest metodą bardziej skomplikowaną i droższą) stwierdzić obniżony poziom 1,25(OH)D3.

Dolegliwości

U dzieci

Niespokojny sen, poty, zmniejszenie się spontanicznej ruchliwości, opóźnione raczkowanie i chodzenie, opóźniony wzrost uzębienia, nadmiernie duży brzuszek.

U dorosłych

Bóle kostne, głównie klatki piersiowej przy kaszlu i kichaniu, w pachwinach podczas chodzenia, kręgosłupa.


Podstawową przyczyną krzywicy jest niedobór witaminy D₃ (cholekalcyferolu) w diecie. Ponieważ witamina D₃ jest produkowana również w skórze pod wpływem promieniowania ultrafioletowego światła słonecznego, niedostateczne nasłonecznienie dziecka przyczynia się do rozwoju tej choroby.

Ryzyko zachorowania

U dzieci

Pomiędzy trzecim miesiącem a drugim rokiem życia. Ryzyko zachorowania wzrasta przy jednostronnym odżywianiu oraz przy niedostatecznym nasłonecznieniu na skutek zadymienia.

Możliwe następstwa I powikłania

U dzieci

Kości długie wyginają się, powstają nogi szpotawe (0) albo koślawe (X).

U dorosłych

Ponieważ unika się bolesnych ruchów, mięśnie ulegają zanikowi. Szkielet wygina się na skutek niezauważalnego zapadania się kręgów i złamań kości.

Zapobieganie

Racjonalne odżywianie i dużo słońca. Niemowlęta w pierwszym roku życia otrzymują zazwyczaj od lekarza dziecięcego zalecaną dzienną dawkę witaminy D. Powinno to zapobiec krzywicy.

Kiedy do lekarza?

Kiedy zauważysz opisane wyżej dolegliwości.

Jak sobie pomóc?

Spożywać potrawy zawierające dużo witaminy D i wapnia