Ciąża i cukrzyca

Około 1% kobiet, będących w okresie rozrodczym choruje na cukrzycę zanim zajdzie w ciążę, a u 5% cukrzyca rozwija się w czasie ciąży. Kilkanaście lat temu kobieta z tą chorobą miała niewielkie szanse na urodzenie zdrowego dziecka. Obecnie nie ma przeszkód, aby stała się mamą, pod warunkiem, że zadba o zdrowie swoje oraz płodu. Wiele kobiet nie zdaje sobie sprawy z faktu, że mają podwyższony poziom cukru we krwi.

Cukrzyca ciążowa ujawnia się wówczas, gdy kobieta spodziewa się potomka. W grupie ryzyka znajdują się kobiety powyżej 30 roku życia, otyłe, te, które wcześniej urodziły dzieci ważące 4-5 kg i te, w rodzinach których występowała już cukrzyca.

Wszystkie kobiety, które zamierzają zajść w ciążę powinny więc skontrolować poziom cukru we krwi. Jest to bardzo ważne, ponieważ większość wad wrodzonych związanych z cukrzycą powstaje w pierwszych tygodniach ciąży. Jeżeli cukrzyca zostanie rozpoznana dopiero w III trymestrze ciąży, wzrasta ryzyko pojawienia się wad wrodzonych u dziecka.

Chora przy nadziei

W ciążę chcą też zajść kobiety chorujące na cukrzycę. Aby nie doszło do powikłań ciąży oraz do powstania wad wrodzonych u płodu, przed tą decyzją powinny mieć wyrównaną glikemię czyli odpowiedni poziom cukru. Źle kontrolowana cukrzyca i niewystarczająca kontrola poziomu glukozy we krwi zwiększa bowiem kilkukrotnie ryzyko wystąpienia:

• wad wrodzonych u dzieci (uszkodzenia serca, NTD – uszkodzenie mózgu i rdzenia kręgowego).
• zagrożenia śmiercią okołoporodową dziecka (urodzenie martwego dziecka lub żywego, które umrze do 7 dnia po urodzeniu).
• urodzenia martwego płodu (po 22 tygodniu ciąży).
• przedwczesnego porodu (poród przed 37 tygodniem).
• makrosomii (gigantyzm)
• hipoglikemii noworodka
  

Kobieta chora na cukrzycę będąca w ciąży, musi rygorystycznie kontrolować stan swego zdrowia. Powinna prowadzić ścisłą kontrolę metaboliczną mierząc w domu poziom cukru we krwi 4-8 razy dziennie i dostosowywać indywidualnie dawki leku, naśladując fizjologiczne wydzielanie insuliny i nie dopuszczając do niebezpiecznego podwyższenia poziomu cukru we krwi. Takie postępowanie najczęściej wystarcza, aby ciąża przebiegła bez powikłań, a dziecko urodziło się zdrowe. Poziom glukozy we krwi przed posiłkiem nie powinien przekroczyć 79-108 mg%, poziom glukozy we krwi po posiłku 79-144 mg%, a wartość hemoglobiny glikowanej powinien być niższy niż 5,6%. Ponadto należy dokładnie kontrolować płód i jego wielkość, a także monitorowć pracę serca płodu za pomocą badań USG, zwłaszcza w trzecim trymestrze ciąży. Jeśli dziecko osiągnie wagę 4,5 kilograma lub więcej, zalecane jest cesarskie cięcie.

Insulina dla ciężarnych

EMEA (European Medicines Agency – Europejska Agencja Leków) dopuściła insulinę aspart do stosowania u kobiet z cukrzycą w ciąży. Jest to pierwsza nowoczesna insulina analogowa szybko działająca, której bezpieczeństwo zostało potwierdzone w kontrolowanym badaniu klinicznym, do stosowania u kobiet ciężarnych. Rejestracja nastąpiła na podstawie wyników jednej z największych prób klinicznych prowadzonych na ciężarnych. Wykazała ona, że insulina aspart znacząco poprawia w 1 i 3 trymestrze utrzymanie prawidłowego, poposiłkowego poziomu glukozy we krwi w porównaniu z insuliną ludzką krótkodziałającą. Ponadto stosowanie insuliny aspart wykazało dodatkowe znaczne korzyści, zarówno dla matki, jak i dziecka, w porównaniu z insuliną ludzką, przejawiające się:

• rzadszymi przedwczesnymi porodami,
• zmniejszeniem ryzyka hipoglikemii noworodka, wymagającej leczenia,
• utrzymującym się mniejszym ryzykiem hipoglikemii (w ciągu doby, nocy i dnia),
• mniejszym ryzykiem dla płodu