Azot

Azot - (z łac. nitrogenium oznacza "tworzący saletrę"). Pierwiastek chemiczny w układzie okresowym położony w grupie V, rozpoczynający grupę główną azotowców. Został odkryty w 1772r. przez Daniela Rutherforda. W Polsce w pierwszej połowie XIX w. nazwano go saletrorodem. Po raz pierwszy azot skroplili polscy uczeni K. Olszewski i Z. F. Wróblewski w 1883 r. Jest to bezbarwny, bezwonny gaz bez smaku, słabo rozpuszczalny w wodzie. (Temperatura topnienia: - 209° C, temperatura wrzenia: - 195,8° C.) W warunkach normalnych występuje w postaci dwuatomowych cząsteczek N2. Naturalny pierwiastek składa się z izotopu trwałego 14N z niewielką domieszką 15N.

W medycynie jest stosowany izotop promieniotwórczy 13N.Azot jest głównym składnikiem powietrza.W postaci białek wchodzi w skład wszystkich żywych organizmów. Występowanie azotu w białkach jest przyczyną jego wielkiego znaczenia biologicznego.


Rzadko są spotykane minerały (zwane saletrami) zawierające azot. W normalnych warunkach azot jest gazem biernym. Najłatwiej reaguje z metalami lekkimi tworząc azotki. Reakcja z wodorem zaczyna przebiegać w temperaturze 500-600° C (związki z wodorem: amoniak, hydrazyna, hydroksyloamina, kwas azotowodorowy oraz z węglem: cyjan, cyjanowodór). Z tlenem tworzy NO podczas wyładowań elektrycznych. Podtlenek N2O nazywa się potocznie gazem rozweselającym, ponieważ wdychany powoduje oszołomienie. Dwutlenek NO2 jest czerwonobrunatnym trującym gazem o charakterystycznym zapachu. W przyrodzie zachodzi cykliczny obieg azotu, podobnie jak węgla.